سمـــــــاء

پرسش:

آیا این که می گویند امر ازدواج قسمت است، صحیح است؟ این که اگه قسمتت به یکی باشد، دهان بسته می گردد و انسان راضی به آن امر می شود درست است؟ بحث ازدواج تا چه حد به قضا و قدر ارتباط دارد؟ آیا اصلا ً ارتباط دارد؟

پاسخ:

تمام پدیده ها تحت سیطره قضا و قدر الهی هستندو ازدواج نیز یکی از آن هاست. برای اینکه پاسخ شما روشن شود ابتدا باید معنای قضا و قدر الهی را بیان کنیم. قضا یعنی حتمیت حادثه ای که البته این حتمیت از ناحیه علل و اسباب اوست و قدر یعنی کسب حدود و مشخصات و خصوصیاتی که آن هم از ناحیه علل و اسباب آن حادثه می باشد و قضا و قدر الهی در واقع عبارت است از سرچشمه گرفتن همه علل و اسباب از اراده و مشیت و علم حق که علت العلل است؛ یعنی هر عاملی که در جهان خود نمایی می کند، تجلی علم و اراده حق و مظهر خواست خداوند و ابراز اجرای قضا و قدر اوست.

البته این امکان وجود دارد که قضا و قدر حتمی نباشد؛ یعنی عاملی که خود از مظاهر قضا و قدرالهی و حلقه ای از حلقات علیت است، عامل تغییر و تبدیل سرنوشتی شود و باز قضا و قدر الهی آن را اقتضاء کرده باشد. مثلا َ کسی به بیماری خاصی مبتلا شده و سرنوشت او همان است (و البته این هم از علت خاصی ناشی می شود) دوا بخورد که این دوا خوردن علت دیگری است و سرنوشت دیگری را به همراه دارد و موجب از بین رفتن بیماری می شود؛ یعنی سرنوشت قبلی بیمار را تغیییر می دهد و این به موجب قضا و قدر است و اگر هم دوا را نخورد و رنجور شود و یا دوای زیانبخشی را بخورد و بمیرد، باز به قضا و قدر است، بالاخره هر چه بکند نوعی سرنوشت و قضا و قدر است و نمی توان از حوزه قضا و قدر بیرون باشد سرّش این است که قضا و قدر عاملی در عرض سایر عوامل جهان نیست؛ بلکه مبدأ و منشأ و سرچشمه همه عاملهای جهان است، هر عاملی که بجنبد و اثری از خود بروز دهد، مظهری از مظاهر قضا و قدرو تحت قانون عمومی علیت است.

بنابر این برای هر حادثه ای، هر اندازه علل و اسباب و جریان های مختلف وجود داشته باشد، قضا و قدرهای گوناگونی هم متصور است؛ جریانی که واقع می شود و جریانی که متوقف می شود، به قضا و قدر الهی هستند.

به علاوه، در بین سلسله حوادثی که در جهان به وقوع می پیوندند، باید حساب جداگانه ای برای اعمال و افعال انسان باز کرد؛ زیرا اعمال و افعال انسان از آن سلسله حوادثی است که سرنوشت آن به هزاران علل از جمله اراده و اختیار او بستگی دارد و در نتیجه، آن چه انسان با اراده و اختیار خود بر می گزیند و انجام می دهد، مشمول قضا و قدر الهی است.

با توجه به نکات بالا امر ازدواج، قسمت می باشد اما نه به این معنا که دهان ها بسته می شود؛ زیرا انسان اختیار دارد و اختیار او در اعملش او مؤثر است و می تواند سرنوشت خودش را رقم بزند و در این زمینه نباید منتظر موردی شد که به طور غیر طبیعی همه ساکت شوند؛ بلکه ما باید وظیفه خود را انجام دهیم و با در نظر گرفتن ملاک های منطقی و واقع گرایانه در صدد انتخاب همسر برآییم. اگر غیر از این بود هیچ گاه پیامبر اکرم(ص) این همه در خصوص انتخاب همسر توصیه نمی کردند، بلکه همه چیز را به قسمت می سپردند. امام صادق(ع) می فرماید: پیامبر اکرم(ص) بلند شدند و خطبه ایراد کردند و فرمودند: ای مردم! برحذر باشید از سبزی زباله دانی، گفتهشد سبزی زباله دانی چیست یا رسول الله؟ ایشان فرمود: دختری نیکو که در خانواده و محیطی بد رشد نموده است و یا اینکه به شدت از دختر دادن به شراب خمر نهی فرموده اند: امام صادق(ع) فرمودند: پیامبر اکرم فرمودند: کسی که شراب می خورد بعد از اینکه خداوند آن را از طریق زبان من حرام نموده، اهلیت ندارد که اگر خواستگاری کرد به او دختر دهید.

تهیه و تنظیم: مریم محمود زاده

منبع: پایگاه حوزه / شماره 17178